Araç Değer Kaybı Nedir, Nasıl Hesaplanır? (AYM Sonrası Güncel Hukuki Rejim)

Araç değer kaybı, hasara uğrayan bir aracın kaza tarihindeki hasarsız piyasa rayiç değeri ile usulüne uygun ve orijinal parçalarla onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasında meydana gelen finansal farktır. Başka bir deyişle, araç ne kadar kusursuz onarılırsa onarılsın, tramer kaydına işlenen kaza kaydı nedeniyle araçta oluşan ticari değer azalışıdır.

⚖️ Anayasa Mahkemesi İptal Kararları Sonrası Güncel Durum

Anayasa Mahkemesi'nin (AYM), Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 90. ve 92. maddelerinde yer alan ve sigorta şirketlerinin lehine olan "sigorta genel şartları" ibaresini iptal etmesinin ardından, sigorta şirketlerinin uyguladığı maktu ve kısıtlayıcı formüller yasal geçerliliğini tamamen yitirmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları doğrultusunda, araç değer kaybı hesaplamasında Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 49. maddesinde düzenlenen "haksız fiil" hükümleri uyarınca **gerçek zarar (reel değer kaybı)** esası uygulanmaktadır. Yani sigorta şirketi maktu tablolar üzerinden değil, aracın serbest piyasadaki gerçek değer azalışı üzerinden ödeme yapmak zorundadır.

🚫 Kilometre, Yaş ve Parça Sınırları Tamamen Kaldırıldı!

Eski mevzuatta yer alan bazı katı sınırlamalar güncel hukuki rejimde tamamen tarihe karışmıştır:

• Kilometre Sınırı Kaldırıldı: Geçmişte uygulanan 165.000 km sınırı artık uygulanmamaktadır. Aracın kilometresi yüksek olsa dahi değer kaybı talep edilebilir.
• Yaş Sınırı Kaldırıldı: Katı yaş sınırları (örneğin 12 yaş sınırı) tamamen kaldırılmıştır. Aracın yaşı ne olursa olsun serbest piyasada reel bir değer kaybı yaşandığı ispat edilebiliyorsa tazminat alınabilir.
• Parça Kapsamı Genişletildi: "Mini onarım" kapsamında değerlendirilen plastik tampon onarımları, cam, elektrik-elektronik aksamlar, airbag, lastik, jant ve döşeme gibi parçalar da artık değer kaybı hesaplamasına dahil edilmektedir.
• Mükerrer Hasar İstisnası: Hasar gören parçanın daha önce başka bir kazada hasar almamış veya onarılmamış olması esas olmakla birlikte; parçanın geçmiş hasarı bulunsa dahi yeni kazanın serbest piyasa rayicinde ek bir düşüşe sebep olduğu ispat edilirse, bilirkişi tarafından eski hasarın etkisi düşülerek değer kaybı hesaplanır.

🚗 Değer Kaybı Davalarında Belirsiz Alacak Davası Devrimi

Yargıtay'ın 19 Şubat 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan güncel kararı uyarınca, araç değer kaybı ve araç mahrumiyeti (ikame araç bedeli) zararlarının tahsili amacıyla **Belirsiz Alacak Davası** açılabileceğine hükmedilmiştir. Bu karar, avukatların davaları çok düşük harçlarla açarak süreç içerisinde netleşen bilirkişi raporuna göre harç tamamlamalarına olanak sağlamış, dava açma maliyetlerini ciddi oranda düşürmüştür.