Ceza İnfaz ve Yatar Süresi Nasıl Hesaplanır? (2026 Güncel Kılavuz)

Hükümlünün mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra cezaevinde fiilen geçireceği sürenin (yatar süresi), koşullu salıverilme tarihinin ve denetimli serbestlik başlangıç tarihinin hesaplanması infaz hukukunun en karmaşık alanıdır. Bu hesaplama algoritmaları, 2026 yılı uygulamalarını belirleyen 11. Yargı Paketi (7571 Sayılı Kanun) hükümleriyle tamamen güncellenmiştir.

1. Koşullu Salıverilme (İnfaz) Oranları Nelerdir?

Koşullu salıverilme, verilen hapis cezasının belirli bir kısmını cezaevinde iyi halli olarak geçiren hükümlünün, kalan kısmını dışarıda denetim altında geçirmesine olanak tanır:

• Genel / Adi Suçlar (İnfaz Oranı 1/2 - %50): Hırsızlık, dolandırıcılık, basit yaralama, tehdit, hakaret, mala zarar verme gibi genel nitelikli suçlardır.
• Katalog / Ağır Suçlar (İnfaz Oranı 2/3 - %66,6): Kasten öldürme, eziyet, işkence, basit cinsel saldırı, reşit olmayanla cinsel ilişki, örgüt suçları, terör suçları ve devletin güvenliğine karşı suçlardır.
• Ağır İstisnai Suçlar (İnfaz Oranı 3/4 - %75): Uyuşturucu madde imal ve ticareti (TCK m. 188), nitelikli cinsel saldırı, çocuğun cinsel istismarı suçlarıdır.
• Mükerrir (Tekerrür) Hükümlüler: 1. tekerrürde oran bir kademe artırılır (1/2→2/3, 2/3→3/4). 2. tekerrürde süreli hapis cezalarında 3/4 oranı uygulanır (CGTİK 108).

2. Denetimli Serbestlik (DS) Süreleri ve Dönemsel Farklılıklar

İnfaz rejiminde suç tarihi ve suçun niteliği, denetimli serbestlik süreleri açısından devasa farklar yaratmaktadır. Üç temel dönem bulunmaktadır:

• 30.03.2020 Öncesinde İşlenen Suçlar: Geçici 6/1 ve Geçici 10/6 birlikte uygulanır. İstisna suçlar hariç kapsam içi suçlarda 6 yıllık (3+3) denetimli serbestlik süresi uygulanır.
• 30.03.2020 - 31.07.2023 Arasında İşlenen Suçlar: Geçici 10. madde reformu uyarınca istisna suçlar hariç 4 yıllık (1+3) denetimli serbestlik hakkı tanınmaktadır.
• 31.07.2023 Sonrasında İşlenen Suçlar: Geçici 10. madde hükümleri uygulanamaz. Standart 1 yıllık denetimli serbestlik süresi geçerlidir.

🚨 Kapsam Dışı Suçlar: Cinsel saldırı (TCK m. 102), çocuğun cinsel istismarı (TCK m. 103), kadına/eşe karşı kasten yaralama (TCK m. 86/3) ve terör suçları Geçici 10. maddeden tamamen mahrum bırakılmıştır. Bu suçlar hangi dönemde işlenmiş olursa olsun standart 1 yıllık denetimli serbestliğe tabidir.

3. Özel Durumlarda Denetimli Serbestlik

• 0-6 yaş çocuğu bulunan kadın hükümlü: 4 yıl denetimli serbestlik (Geçici 6/2-a)
• 70 yaşını bitirmiş hükümlü: 4 yıl denetimli serbestlik (Geçici 6/2-a)
• Ağır hastalık, engellilik veya yaşlılık: 3 yıl denetimli serbestlik
• Mükerrir hükümlüler: Denetimli serbestlik uygulanır, ancak minimum 1 yıl (CGTİK 108/4-5)

4. İçtima Hukukunda "Virüs Mantığı" Tehlikesi Nedir?

31.07.2023 öncesi bir suçtan erken denetimli serbestlik hakkı kazanmış hükümlü, 31.07.2023 sonrasında çok kısa süreli yeni bir suç işler ve cezalar birleştirilirse (içtima edilirse), dosyanın tamamı yeni rejime tabi kılınabilir. Bu durum, kazanılan erken tahliye hakkını tamamen silerek cezaevinde kalma süresini radikal şekilde artırabilir. Bu riske "virüs mantığı" denmektedir.

5. Mahsup (Tutukluluk ve Gözaltı Süresi Düşülmesi)

Yargılama sürecinde tutukluluk veya gözaltında geçirilen süreler, kesinleşmiş hapis cezasından mahsup edilir (düşülür). Bu süre, hükümlünün cezaevinde fiilen kalacağı süreyi doğrudan azaltır. Mahsup hesabı yapılırken gözaltı + tutukluluk süreleri toplanarak toplam infaz süresinden düşülür.